Box 3 in 2026: wat verandert er voor spaarders en beleggers?
De Nederlandse vermogensbelasting (Box 3) blijft veranderen. Dit veranderde op 1 januari 2026, wie het raakt en wat je doet vóór de volgende aangifte.
De Nederlandse vermogensbelasting — Box 3 — is sinds het Kerstarrest van 2021 het meest omstreden onderdeel van het belastingstelsel. Vijf jaar later is het systeem nog altijd een tijdelijke pleister in afwachting van een echte hervorming. Heb je spaargeld, beleggingen, crypto of een tweede woning? Dit verandert er in 2026 — in begrijpelijke taal.
Belangrijkste punten
- Het heffingsvrij vermogen in Box 3 blijft €57.000 per persoon (€114.000 voor fiscale partners).
- Het vlakke tarief op het fictieve rendement is 36% — gelijk aan 2025.
- Het fictieve rendement op "overige bezittingen" (aandelen, crypto, vastgoed) gaat licht omhoog, terwijl het rendement op spaargeld wordt herberekend op basis van de werkelijke rentestanden.
- Het beloofde systeem op basis van werkelijk rendement is opnieuw uitgesteld. De regering mikt nu op 2028.
- Was je werkelijke rendement lager dan het fictieve? Dan kun je nog altijd tegenbewijs indienen (tegenbewijsregeling).
Wat is Box 3 ook alweer?
Box 3 is de Nederlandse vermogensbelasting. De Belastingdienst belast niet wat je daadwerkelijk verdient op je spaargeld of beleggingen. In plaats daarvan gaat hij uit van een fictief rendement, gebaseerd op het soort bezittingen dat je hebt op 1 januari (de peildatum), en belast dat fictieve rendement met een vlak tarief.
Verdiende je meer dan dat fictieve rendement? Dan boft je. Verdiende je minder — bijvoorbeeld omdat de beurs zijwaarts bewoog — dan betaal je toch belasting over een rendement dat je nooit hebt ontvangen. Dat is de controverse in één zin.
Wat verandert er concreet in 2026?
Drie dingen zijn relevant voor het belastingjaar 2026:
- Het spaarrendement wordt opnieuw vastgesteld. Elk jaar wordt het fictieve rendement op banksaldi dichtbij de werkelijke spaarrentes gezet. Door de dalende ECB-rente in 2025 zal het spaarrendement waarschijnlijk lager liggen dan vorig jaar.
- Het rendement op "overige bezittingen" stijgt licht. Aandelen, obligaties, crypto en verhuurd vastgoed zitten allemaal in dit mandje. Het percentage gaat iets boven 2025 — dus meer belasting voor beleggers.
- Het 36% vlakke tarief blijft. Coalitiegesprekken eerder dit jaar opperden een verhoging naar 37–38%. Dat ging — voorlopig — niet door.
Good to know
De exacte percentages voor 2026 worden in het voorjaar gepubliceerd door de Belastingdienst, zodra de rentegegevens van het voorgaande jaar definitief zijn. Controleer altijd het officiële tarievenoverzicht voordat je aangifte doet.
Wie merkt dit het meest?
| Profiel | Effect in 2026 |
|---|---|
| Pure spaarders (cash, geen beleggingen) | Iets lagere Box 3-aanslag als het spaarrendement daalt |
| Beleggers (aandelen, ETF's, crypto) | Iets hogere aanslag — rendement op "overige bezittingen" stijgt |
| Gemengde portefeuilles | Ongeveer gelijk — daling spaargeld compenseert stijging beleggingen |
| Vastgoedbeleggers (niet eigen woning) | Grootste impact — verhuurd vastgoed valt onder het volle beleggingsrendement |
En de tegenbewijsregeling?
Dit is de meest over het hoofd geziene regel van de afgelopen twee jaar. Was je werkelijke rendement lager dan het fictieve? Dan kun je tegenbewijs indienen en alleen belasting betalen over het echte cijfer.
Je komt in aanmerking als:
- Je werkelijke totale rendement (rente + dividend + gerealiseerde en ongerealiseerde winsten) lager was dan het fictieve rendement berekend door de Belastingdienst.
- Je het kunt onderbouwen — bankafschriften, broker-overzichten, waarderingen op 1 januari en 31 december.
Het formulier heet Opgaaf werkelijk rendement en is beschikbaar via Mijn Belastingdienst. Het proces is bewerkelijk, maar het gaat om echt geld — voor portefeuilles die in een bepaald jaar waarde verloren, kan dit de Box 3-aanslag volledig wegstrepen.
En 2028 — wanneer komt de echte hervorming?
Het nieuwe systeem belast het werkelijke rendement: gerealiseerde winsten, dividend, rente, huurinkomsten. Ongerealiseerde winsten op bepaalde bezittingen (vooral vastgoed) worden mogelijk ook belast, op basis van mark-to-market. Het wetsvoorstel wordt naar verwachting in 2026–2027 behandeld en treedt in werking op 1 januari 2028 — een jaar later dan eerder gepland.
Maak je vandaag langetermijnkeuzes? Houd dan rekening met een transitie waarin:
- Vastgoed buiten je eigen woning duurder wordt om aan te houden.
- Buy-and-hold beleggen relatief minder fiscaal aantrekkelijk wordt (omdat ongerealiseerde winsten kunnen worden belast).
- Pensioenpremies (aftrekpost in Box 1) aantrekkelijker worden ten opzichte van privébeleggen.
Drie dingen om te doen vóór je volgende aangifte
- Maak een momentopname van je vermogen op 1 januari 2026. Banksaldi, beleggingsrekeningen, crypto-wallets, WOZ-waarde van een tweede woning. De Belastingdienst controleert de datum.
- Houd je echte rendement bij gedurende het jaar. Komt het onder het fictieve uit, dan wil je Opgaaf werkelijk rendement indienen. Houd je overzichten geordend.
- Benut het heffingsvrij vermogen volledig. Stellen vergeten vaak om vermogen zo te splitsen dat beide partners hun €57.000 gebruiken — dat is €114.000 onbelast als je het goed regelt.
Warning
Dit artikel bevat algemene informatie, geen persoonlijk fiscaal advies. Box 3 kent veel uitzonderingen — groene beleggingen, schulden, gezamenlijk eigendom, de partieel buitenlandse belastingplicht van de 30%-regeling. Twijfel je? Praat met een belastingadviseur.
Wil je je Box 3-aanslag voor 2026 inschatten?
We hebben een gratis Box 3 calculator gebouwd met de meest recente fictieve rendementen. Vul je spaargeld, beleggingen en schulden in om je geschatte aanslag te zien — en hoeveel de tegenbewijsregeling je kan opleveren.